การจัดอบรม AI ในองค์กรมี 6 ขั้น คือ คุยโจทย์ ออกแบบหลักสูตรตามงานจริง ยื่นขอความเห็นชอบหลักสูตร เตรียมก่อนวันอบรม วันอบรม และติดตามผลหลังอบรม องค์กรที่ต้องการหักค่าอบรมเป็นรายจ่าย 200% หรือนับผู้เข้าอบรมเข้าสัดส่วนกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน ต้องยื่นแบบ ยป.1 ให้กรมพัฒนาฝีมือแรงงานอย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม และรายงานผลด้วยแบบ รง.1 ภายใน 60 วันหลังอบรมจบ เราจึงแนะนำให้เริ่มคุยโจทย์อย่างน้อย 6 สัปดาห์ก่อนรุ่นแรก ฝ่ายจัดต้องเตรียมบัญชีเครื่องมือ AI ข้อมูลตัวอย่างที่ปกปิดแล้ว และแบ่งรุ่นละ 20–40 คน บทความนี้มีตารางเวลาย้อนหลังจากวันอบรม รายการสิ่งที่ HR ต้องเตรียม และตัวอย่างจังหวะการจัดรุ่นจากงานอบรมจริงที่มีวันที่
ตารางเวลา: นับย้อนจากวันอบรม
| เมื่อไร | ขั้นตอน | ใครทำ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 6 สัปดาห์ก่อนขึ้นไป (คำแนะนำของเรา) | คุยโจทย์และตกลงผลลัพธ์ที่ต้องการ | HR/L&D กับหัวหน้าแผนกที่ส่งคนเรียน | เผื่อเวลาออกแบบหลักสูตรก่อนกำหนดยื่นเอกสาร |
| 5 สัปดาห์ก่อน | สรุปโครงหลักสูตร กำหนดการ และวิทยากร | ผู้ให้บริการกับ HR | ใช้เป็นเอกสารยื่น ยป.1 |
| อย่างน้อย 30 วันก่อน | ยื่น ยป.1 (หรือ ยป.4 ถ้าใช้หลักสูตรเดิมที่เคยได้รับความเห็นชอบ) | HR | ส่งพนักงานไปอบรมข้างนอกในประเทศใช้ ยป.3 อย่างน้อย 15 วัน |
| 2–3 สัปดาห์ก่อน | เปิดบัญชีเครื่องมือ AI เตรียมข้อมูลตัวอย่าง และรายชื่อผู้เรียน | HR กับฝ่ายไอที | บางองค์กรบล็อกเว็บเครื่องมือ AI ไว้ |
| อย่างน้อย 7 วันก่อน (ถ้ามีการเปลี่ยน) | ยื่น ปก.1 เมื่อเพิ่มผู้เข้าอบรมจนงบสูงขึ้น หรือ ปก.2 เมื่อเปลี่ยนวัน สถานที่ หรือวิทยากร | HR | — |
| วันอบรม | ผู้เรียนลงมือทำงานจริงในห้อง | ผู้ให้บริการ | รุ่นละ 20–40 คนสำหรับคลาสที่เน้นฝึกมือ |
| ภายใน 60 วันหลังอบรมจบ (ไม่เกิน 15 ม.ค. ของปีถัดไป) | ยื่นรายงานผล รง.1 | HR | ใช้ประกอบสิทธิ์ภาษีและการนับสัดส่วน |
| ภายในมีนาคมของปีถัดไป | ยื่น สท.2 (บริษัทที่มีลูกจ้าง 100 คนขึ้นไป) | HR หรือบัญชี | ถ้าฝึกครบร้อยละ 50 ไม่ต้องส่งเงินสมทบ |
ขั้นที่ 1 คุยโจทย์ก่อนพูดเรื่องหลักสูตร
การคุยครั้งแรกที่ดีจะไม่เริ่มจากรายชื่อหลักสูตร แต่เริ่มจากคำถามว่าใครจะเข้าอบรม งานประจำวันของคนกลุ่มนั้นคืออะไร และอยากให้เปลี่ยนอะไรหลังอบรม ผู้ให้บริการที่ส่งใบเสนอราคามาทันทีโดยไม่ถามเรื่องงานจริงของทีม มักจะส่งหลักสูตรสำเร็จรูปที่ปรับตามบริบทไม่ได้
สิ่งที่ควรเตรียมไปคุย คือจำนวนคนโดยประมาณ แผนกที่เกี่ยวข้อง ระดับพื้นฐานของผู้เรียน ข้อจำกัดด้านข้อมูล เครื่องมือ AI ที่องค์กรมีหรือจะซื้อ และกรอบเวลาที่อยากให้เกิดขึ้น ถ้าบริษัทมีลูกจ้าง 100 คนขึ้นไป ให้บอกจำนวนคนที่ต้องฝึกเพื่อให้ครบสัดส่วนกองทุนด้วย ดูวิธีนับที่เงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน
ขั้นที่ 2 ออกแบบหลักสูตรตามงานจริง
เมื่อโจทย์ชัด ผู้ให้บริการจะเสนอโครงเนื้อหา สัดส่วนเวลาบรรยายกับเวลาฝึกมือ และตัวอย่างงานที่จะใช้ในห้อง ขั้นนี้คือจุดที่ควรขอดูว่าเคสที่จะใช้ฝึกมาจากงานแบบไหน ถ้าตัวอย่างทั้งหมดเป็นงานกลาง ๆ ที่ไม่เหมือนงานของทีมเลย ผลหลังอบรมมักจะจบที่ "สนุกดี" แต่ไม่มีใครเอาไปใช้ต่อ (ดูว่าหลักสูตรพนักงานควรมีอะไรบ้าง)
หลักสูตรที่จะนับเข้าสัดส่วนกองทุนต้องเป็นการฝึกยกระดับฝีมือที่ยาวอย่างน้อย 6 ชั่วโมง ควรตกลงความยาวนี้ตั้งแต่ขั้นออกแบบ
ขั้นที่ 3 ยื่นขอความเห็นชอบหลักสูตร
กรณีองค์กรจัดอบรมเองหรือจ้างผู้ให้บริการมาสอน ให้ยื่น ยป.1 อย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม พร้อมรายละเอียดหลักสูตร กำหนดการ สถานที่ ข้อมูลวิทยากร และรายการค่าใช้จ่าย ความเห็นชอบนี้เป็นเงื่อนไขของทั้งสิทธิ์หักภาษี 200% และการนับผู้เข้าอบรมเข้าสัดส่วนกองทุน ดูขั้นตอนเต็มที่คู่มือลดหย่อนภาษี 200% ค่าอบรมพนักงาน
ถ้าเป็นหน่วยงานรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ ขั้นนี้คือการทำรายงานขอจ้างตามระเบียบพัสดุ ซึ่งใช้เวลาต่างกันตามวงเงิน ดูจ้างอบรม AI ในหน่วยงานรัฐ
ขั้นที่ 4 เตรียมก่อนวันอบรม
ขั้นนี้คือขั้นที่องค์กรมักประเมินต่ำไป และเป็นสาเหตุที่ทำให้วันอบรมเสียเวลาไปกับเรื่องเทคนิค สิ่งที่ฝ่ายจัดต้องเตรียม
- บัญชีเครื่องมือที่ผู้เรียนใช้ได้จริงในวันนั้น เรื่องนี้ต้องคุยกับฝ่ายไอทีล่วงหน้า เพราะบางองค์กรบล็อกเว็บเครื่องมือ AI ไว้ หรือยังไม่ได้ซื้อบัญชีระดับองค์กร (วิธีซื้อจากไทย)
- ข้อมูลตัวอย่างที่ใช้ฝึกได้ ไฟล์งานจริงที่ปกปิดข้อมูลอ่อนไหวแล้ว หรือข้อมูลสมมติที่หน้าตาเหมือนของจริง
- การแบ่งรุ่นและรายชื่อผู้เรียน คลาสที่เน้นฝึกมือได้ผลดีที่รุ่นละ 20–40 คน ถ้าต้องอบรมคนจำนวนมากควรแบ่งหลายรุ่น
- สถานที่หรือระบบประชุมออนไลน์ พร้อมอินเทอร์เน็ตที่รองรับทุกคนใช้เครื่องมือพร้อมกัน
- กติกาเรื่องข้อมูล ถ้าองค์กรมีนโยบายการใช้ AI อยู่แล้ว ควรให้ผู้สอนรู้เพื่อสอนให้ตรงกัน (ถ้ายังไม่มี ดูโครงนโยบาย)
ขั้นที่ 5 วันอบรม
หลักสูตรที่ได้ผลจะให้ผู้เรียนลงมือทำกับงานของตัวเองในห้อง ไม่ใช่ดูผู้สอนสาธิตอย่างเดียว สิ่งที่ควรเกิดขึ้นก่อนจบวันคือ ผู้เรียนแต่ละคนมีงานจริงอย่างน้อยหนึ่งชิ้นที่ทำเสร็จด้วย AI ในห้อง และรู้ว่าพรุ่งนี้จะกลับไปใช้กับงานไหนต่อ
ตัวอย่างจังหวะการจัดรุ่นจากงานจริง
| องค์กร | หลักสูตร | วันที่ในบันทึก |
|---|---|---|
| LH Fund | AI for Workforce รุ่นที่ 1 และ 2 (คะแนนประเมินราว 4.91 และ 4.93 จาก 5) | 31 ส.ค. และ 3 ก.ย. 2026 |
| ธนาคารเกียรตินาคินภัทร | Claude Cowork ระดับ Advanced สองรุ่นต่อเนื่อง | 9 และ 21 ก.ย. 2026 |
| SCG | Claude Cowork for Workforce รุ่นที่ 3 และ 4 (หลังจากรุ่นทีมไอทีเมื่อ 5 ส.ค.) | 15 และ 23 ก.ย. 2026 |
| Mitsui & Co. | Microsoft Copilot Premium รุ่นที่ 1 จาก 4 รุ่น | 8 ต.ค. 2026 |
ภาพรวมของงานทั้งหมดอยู่ในรายงานการอบรม AI ในองค์กรไทย 2025–2026
ขั้นที่ 6 หลังอบรม
นี่คือขั้นที่ตัดสินว่าเงินที่จ่ายไปคุ้มหรือไม่ เพราะการใช้งานมักหายไปในสัปดาห์ที่สามถ้าไม่มีใครติดตาม สิ่งที่ควรตกลงกันไว้ตั้งแต่ต้นคือ ช่องทางถามหลังอบรม การติดตามผลเป็นรอบ และตัวเลขที่จะใช้วัด (อ่านสามสัปดาห์ที่ตัดสินทุกอย่าง) ฝั่งเอกสาร อย่าลืมยื่น รง.1 ภายใน 60 วันหลังอบรมจบ
สัญญาณว่าโครงการนี้จะได้ผล
- มีเจ้าของโครงการที่มีอำนาจตัดสินใจ ไม่ใช่แค่คนประสานงาน
- หัวหน้าทีมของผู้เรียนรู้ว่าลูกทีมไปอบรมอะไร และคาดหวังอะไรหลังกลับมา
- มีงานจริงรออยู่แล้วว่าจะให้เอา AI ไปใช้กับอะไร
- ตกลงกันได้ว่าจะวัดผลด้วยอะไร ก่อนวันอบรม ไม่ใช่หลังจบ
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน เรื่องการให้ความเห็นชอบหลักสูตร (มีผล 19 ส.ค. 2568) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (ยป.1–4, ปก.1–2, รง.1)
- การคำนวณสัดส่วนจำนวนลูกจ้างและเงินสมทบ ประจำปี พ.ศ. 2568 กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (สท.2 และการนับผู้เข้าอบรม)
- บันทึกงานอบรมที่มีวันที่ TRAINIAC
อ่านต่อ
ดูรายละเอียดการอบรม AI ในองค์กร ว่าโปรแกรมทำงานอย่างไรตั้งแต่คุยโจทย์จนประเมินผล ถ้ากำลังคัดผู้ให้บริการอยู่ อ่านเกณฑ์ 7 ข้อ และวิธีเทียบใบเสนอราคา หรือติดต่อเราเพื่อคุยโจทย์