บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลหักค่าอบรมพนักงาน รวมถึงค่าอบรม AI ในองค์กร ได้ 200% ตามพระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 437 เมื่อหลักสูตรได้รับความเห็นชอบจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ซึ่งอยู่ในกระทรวงแรงงาน ก่อนวันอบรม งานของฝ่าย HR มีสามจังหวะ คือยื่นแบบ ยป.1 อย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม แจ้งการเปลี่ยนแปลงอย่างน้อย 7 วันก่อนวันอบรม และส่งรายงานผล รง.1 ภายใน 60 วันหลังอบรมจบ แต่ไม่เกินวันที่ 15 มกราคมของปีถัดไป บทความนี้สรุปขั้นตอนตามประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงานฉบับที่มีผลตั้งแต่ 19 สิงหาคม 2568 พร้อมเงื่อนไขของหลักสูตร ค่าใช้จ่ายที่นับได้ และจุดที่ทำให้เสียสิทธิ์บ่อยที่สุด
บทความนี้สรุปจากตัวบทกฎหมายและประกาศทางการ ณ ตุลาคม 2026 ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีสำหรับกรณีขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง ก่อนใช้สิทธิ์ควรตรวจกับผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชีขององค์กร
200% มาจากไหน
ค่าอบรมพนักงานหักเป็นรายจ่ายตามปกติได้ 100% อยู่แล้ว พระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 437 (พ.ศ. 2548) มาตรา 4(2) ให้ยกเว้นภาษีเงินได้เพิ่มอีกเท่ากับ 100% ของค่าใช้จ่ายในการฝึกอบรมลูกจ้างของบริษัทเอง ผลรวมจึงเรียกกันว่า "ลดหย่อน 200%" ตัวอย่างการคำนวณต้นทุนสุทธิ (ค่าอบรม 100,000 บาท เหลือต้นทุนจริงราว 60,000 บาท) อยู่ในบทความค่าอบรม AI ในองค์กรคิดอย่างไร
มาตรา 4(2) ให้อธิบดีกรมสรรพากรเป็นผู้กำหนดเงื่อนไข ซึ่งอยู่ในประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 148) มีห้าข้อ
- หลักสูตรต้องได้รับการรับรองจากกระทรวงแรงงาน และค่าใช้จ่ายต่อลูกจ้างหนึ่งคนต้องเป็นไปตามอัตราที่กระทรวงแรงงานอนุมัติ
- การอบรมต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์ของกิจการของบริษัทที่เป็นนายจ้าง
- ผู้เข้าอบรมต้องเป็นลูกจ้างของบริษัทนั้น และบริษัทต้องมีทะเบียนลูกจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานเป็นหลักฐาน
- ต้องกำหนดเงื่อนไขให้ลูกจ้างที่เข้าอบรมกลับเข้าทำงาน
- วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้อบรมต้องกำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติไว้ให้แยกจากของที่ใช้ในกิจการตามปกติ
ข้อแรกคือเหตุที่ทุกอย่างต้องผ่านกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ส่วนบุคคลธรรมดาและกิจการที่ไม่ได้จดเป็นนิติบุคคลใช้สิทธิ์ตามมาตรานี้ไม่ได้
ขั้นตอนยื่น ตามประกาศที่มีผล 19 ส.ค. 2568
ประกาศฉบับใหม่ยกเลิกประกาศเดิมปี 2551 และฉบับแก้ไขอีกสองฉบับ (2564 และ 2565) ยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ถ้ายื่นทางออนไลน์ไม่ได้ ให้ยื่นที่หน่วยงานของกรมพัฒนาฝีมือแรงงานในจังหวัดที่ตั้งสำนักงาน ในกรุงเทพฯ คือสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน 13 กรุงเทพมหานคร หรือสำนักงานพัฒนาฝีมือแรงงานกรุงเทพมหานครพื้นที่
| แบบ | ยื่นเมื่อไร | ใช้เมื่อ |
|---|---|---|
| ยป.1 | อย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม | องค์กรจัดอบรมเอง หรือจ้างผู้ให้บริการมาอบรมพนักงาน (บรรยาย ออนไลน์สด กิจกรรมกลุ่ม หรือมีภาคปฏิบัติ) |
| ยป.4 | อย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม | ใช้หลักสูตรที่เคยได้รับความเห็นชอบแล้ว หรือหลักสูตรที่กรมฯ จัดทำหรือรับรอง |
| ยป.2 | อย่างน้อย 30 วันก่อนวันอบรม | ให้พนักงานเรียนด้วยตนเองผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-learning) |
| ยป.3 | อย่างน้อย 15 วันก่อนวันอบรม | ส่งพนักงานไปอบรมกับหน่วยงานภายนอก (ในประเทศเท่านั้น) |
| ปก.1 | อย่างน้อย 7 วันก่อนวันอบรม | เพิ่มจำนวนผู้เข้าอบรมจนงบประมาณสูงขึ้น |
| ปก.2 | อย่างน้อย 7 วันก่อนวันอบรม | เปลี่ยนกำหนดการ สถานที่ หรือวิทยากร |
| รง.1 | ภายใน 60 วันหลังอบรมจบ แต่ไม่เกิน 15 ม.ค. ของปีถัดไป | รายงานผลการฝึกอบรม |
เมื่อคำขอและเอกสารครบ นายทะเบียนต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 3 วันทำการ และแจ้งผลภายใน 7 วันนับจากพิจารณาเสร็จ ถ้าเอกสารขาด นายทะเบียนจะให้แก้ภายในเวลาที่กำหนด และถ้าไม่แก้ตามกำหนด จะถือว่าไม่ประสงค์จะดำเนินการ และเรื่องจะถูกจำหน่ายออกจากสารบบ นี่คือเหตุผลที่กรอบ 30 วันไม่ควรใช้จนวันสุดท้าย ยื่นเร็วไว้จะมีเวลาแก้เอกสาร
สองกรณีมีข้อจำกัดที่ควรรู้ ประกาศข้อ 10 และ 11 ระบุว่า สำหรับ e-learning (ยป.2) และการส่งพนักงานไปอบรมข้างนอก (ยป.3) นายทะเบียนให้ความเห็นชอบเฉพาะหลักสูตร เพื่อนับจำนวนผู้เข้าอบรมในการประเมินเงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงานเท่านั้น ถ้าตั้งใจใช้สิทธิ์ภาษีกับสองกรณีนี้ ควรตรวจกับผู้ทำบัญชีก่อนวางแผน
เงื่อนไขของหลักสูตร
หลักสูตรต้องพัฒนาความรู้ ทักษะ หรือทัศนคติในการทำงานของลูกจ้าง และเนื้อหาต้องสอดคล้องและเป็นประโยชน์กับกิจการ หลักสูตรยกระดับฝีมือแรงงาน ซึ่งการอบรม AI ให้พนักงานส่วนใหญ่เข้ากรณีนี้ ต้องยาวอย่างน้อย 6 ชั่วโมง ส่วนหลักสูตรฝึกเปลี่ยนสาขาอาชีพต้องอย่างน้อย 18 ชั่วโมง
| รูปแบบการอบรม | จำนวนผู้เรียน | เงื่อนไขเพิ่ม |
|---|---|---|
| บรรยายในห้อง | ไม่เกิน 100 คนต่อรุ่น | — |
| บรรยายออนไลน์สด | ไม่เกิน 50 คนต่อรุ่น | ยืนยันตัวตนผู้เรียนก่อนเริ่ม สื่อสารกันได้ทั้งภาพและเสียงตลอดเวลา บันทึกภาพและเสียงผู้เรียนทุกคนตลอดการอบรม และเก็บไว้อย่างน้อย 2 ปี |
| กิจกรรมกลุ่ม | ไม่เกิน 50 คนต่อวิทยากรหนึ่งคน และไม่เกิน 100 คนต่อรุ่น | — |
| มีภาคปฏิบัติ | ไม่เกิน 25 คนต่อวิทยากรหนึ่งคน และไม่เกิน 100 คนต่อรุ่น | — |
| เรียนด้วยตนเองผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ | — | บัญชีผู้ใช้รายคน ป้องกันการข้ามเนื้อหาและเร่งความเร็ว วัดผลรายคน ผ่านเมื่อได้ไม่ต่ำกว่า 60% และเรียนครบเวลา เก็บข้อมูลไว้อย่างน้อย 2 ปี |
ทุกรูปแบบที่มีผู้สอน ผู้เข้าอบรมต้องเข้าเรียนไม่น้อยกว่า 80% ของเวลาทั้งหลักสูตรจึงจะนับว่าผ่าน และถ้าองค์กรจ้างผู้ให้บริการ ผู้ให้บริการต้องเป็นสถานศึกษา สถาบันอุดมศึกษา สถานฝึกของรัฐ หรือหน่วยฝึกที่เป็นมูลนิธิ สมาคม หรือนิติบุคคล (ข้อ 6) TRAINIAC จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลในชื่อ Trainiac Co., Ltd. จึงอยู่ในกลุ่มนี้
ค่าใช้จ่ายที่นับได้
ประกาศข้อ 5(3) ระบุรายการไว้ 16 รายการ ถ้าองค์กรจ้างผู้ให้บริการ ค่าจ้างที่จ่ายให้ผู้ให้บริการก็ประมาณการตามรายการชุดเดียวกัน
- ผู้สอนและหลักสูตร ค่าตอบแทนวิทยากร ค่าลิขสิทธิ์หลักสูตร ค่าจ้างล่าม และค่าแปลเอกสาร
- เอกสารและสื่อ ค่าเอกสารหรือตำรา ค่าถ่ายเอกสาร ค่าถ่ายภาพและบันทึกภาพเสียงของการอบรม และค่าจัดทำหรือเช่าสื่อการสอน
- วัสดุ อุปกรณ์ และสถานที่ ค่าวัสดุและเครื่องมือที่ไม่ปนกับของที่ใช้ในกิจการปกติ ค่าเช่าเครื่องมือหรืออุปกรณ์ และค่าเช่าสถานที่อบรม
- ที่พัก อาหาร และการเดินทาง ค่าที่พัก อาหาร เครื่องดื่มและอาหารว่าง (ยกเว้นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์) ค่าเดินทางข้ามจังหวัดไม่เกินสองเที่ยว ค่าเหมารถรับส่ง ค่าเหมารถไปดูงานในประเทศ และค่าเดินทางในประเทศของวิทยากร ค่าเดินทางข้ามจังหวัดและค่าดูงานไม่รวมค่าเครื่องบิน
จุดที่ทำให้เสียสิทธิ์บ่อยที่สุด
- ยื่นช้า กรอบ 30 วันนับจากวันอบรม ถ้าอบรมต้นเดือนธันวาคม ควรยื่นภายในเดือนตุลาคม เพื่อเผื่อเวลาแก้เอกสาร
- ผู้เรียนเข้าไม่ถึง 80% คนที่เข้าไม่ครบไม่ผ่านเกณฑ์ จึงควรเก็บรายชื่อและเวลาเข้าเรียนทุกช่วง
- รุ่นออนไลน์สดเกิน 50 คน หรือไม่ได้บันทึกภาพและเสียง ถ้าคนเยอะให้แบ่งรุ่นตั้งแต่ตอนวางแผน
- เปลี่ยนวัน สถานที่ หรือวิทยากรโดยไม่แจ้ง ต้องยื่น ปก.2 อย่างน้อย 7 วันก่อนวันอบรม
- ลืมส่งรายงานผล รง.1 ต้องส่งภายใน 60 วันหลังอบรมจบ และงานที่จบปลายปีต้องส่งไม่เกิน 15 มกราคม
- ผู้เข้าอบรมไม่ใช่ลูกจ้างของบริษัท หรือไม่มีเงื่อนไขกลับเข้าทำงาน ขัดกับประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 148
ไทม์ไลน์ที่ใช้ได้จริง
- ประมาณ 6 สัปดาห์ก่อนอบรม สรุปหัวข้อ จำนวนชั่วโมง จำนวนรุ่น และใบเสนอราคากับผู้ให้บริการ
- อย่างน้อย 30 วันก่อนอบรม ยื่น ยป.1 พร้อมรายละเอียดหลักสูตร กำหนดการ สถานที่ ข้อมูลวิทยากร และรายการค่าใช้จ่าย
- อย่างน้อย 7 วันก่อนอบรม วันสุดท้ายที่ยื่น ปก.1 หรือ ปก.2 ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง
- วันอบรม เก็บรายชื่อและเวลาเข้าเรียน ถ้าเป็นออนไลน์สดให้บันทึกภาพและเสียงทั้งรุ่น
- ภายใน 60 วันหลังอบรม ยื่น รง.1 และเก็บใบเสร็จกับเอกสารทั้งหมดไว้ให้ผู้ทำบัญชี
TRAINIAC เตรียมอะไรให้
เราเตรียมเอกสารที่ฝ่าย HR ใช้ยื่นให้ครบ ได้แก่ เนื้อหาและกำหนดการหลักสูตร ประวัติวิทยากร รายชื่อผู้เข้าอบรม และใบเสร็จในนามนิติบุคคล และวางความยาวกับขนาดรุ่นให้อยู่ในเกณฑ์ของประกาศตั้งแต่ขั้นใบเสนอราคา ดูรายละเอียดได้ที่การอบรม AI ในองค์กร
แหล่งอ้างอิง
- พระราชกฤษฎีกาฯ ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 437) พ.ศ. 2548 มาตรา 4(2) กรมสรรพากร
- ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 148) ลงวันที่ 23 พฤศจิกายน 2548 กรมสรรพากร
- ประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน เรื่อง การให้ความเห็นชอบหลักสูตร รายละเอียดที่เกี่ยวข้อง และรายการค่าใช้จ่ายที่ใช้ในการฝึกยกระดับฝีมือแรงงานและการฝึกเปลี่ยนสาขาอาชีพ ลงวันที่ 24 มกราคม 2568 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 81 ง หน้า 28–34 มีผล 19 สิงหาคม 2568 กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
อ่านต่อ
ถ้ากำลังเทียบผู้ให้บริการ อ่านเกณฑ์ 7 ข้อสำหรับเลือกผู้ให้บริการอบรม AI และขั้นตอนการจัดอบรมตั้งแต่ติดต่อจนจบ หรือติดต่อขอใบเสนอราคา แล้วเราจะวางหลักสูตรให้ยื่นขอความเห็นชอบได้ทันเวลา