งบอบรม AI ที่ใช้ได้จริงวางได้เป็น 4 ขั้น คือ เริ่มจากผลลัพธ์ที่อยากได้ ไม่ใช่จำนวนหัว แบ่งพนักงานเป็นสามชั้น แล้วแปลงเป็นจำนวนรุ่นและวัน นับต้นทุนที่ไม่อยู่ในใบเสนอราคา โดยเฉพาะเวลาของพนักงาน และคิดงบสุทธิหลังสิทธิประโยชน์ บริษัทหักค่าอบรมได้ 200% เมื่อยื่น ยป.1 ให้กรมพัฒนาฝีมือแรงงานเห็นชอบก่อนอบรมอย่างน้อย 30 วัน บริษัทที่มีลูกจ้าง 100 คนขึ้นไปและฝึกครบร้อยละ 50 ไม่ต้องส่งเงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน ซึ่งตัวอย่างของกรมฯ ปี 2568 คิดเป็น 61,873.20 บาทสำหรับบริษัทลูกจ้างเฉลี่ย 103 คนที่ไม่ได้ฝึกเลย ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 หลักสูตร AI ที่กรมฯ เห็นชอบยังมีเงินอุดหนุนเพิ่มคนละ 200–300 บาทเมื่อฝึกลูกจ้างเกินครึ่ง บทความนี้มีตารางสิทธิประโยชน์ ตัวอย่างคำนวณงบสุทธิ และคำถามที่ควรถามผู้ให้บริการก่อนตั้งงบ
เริ่มจากผลลัพธ์ ไม่ใช่จำนวนหัว
งบที่ตั้งจาก "อบรมพนักงาน 500 คน" มักได้การอบรมที่กว้างและตื้น ส่วนงบที่ตั้งจาก "อยากให้ทีมขายทำข้อเสนอได้เร็วขึ้น และทีมบัญชีปิดรายงานเดือนได้ไวขึ้น" จะบอกได้เองว่าต้องอบรมใครกี่คน ระดับไหน และกี่วัน
เขียนผลลัพธ์ที่ต้องการออกมาก่อน 3–5 ข้อ แล้วค่อยไล่ว่าแต่ละข้อต้องใช้ทีมไหน
แบ่งพนักงานเป็นชั้น อย่าอบรมทุกคนเหมือนกัน
องค์กรส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องพาทุกคนไปถึงระดับสูงสุด และการพยายามทำแบบนั้นคือวิธีเผางบที่เร็วที่สุด โครงที่ใช้ได้ทั่วไปคือแบ่งเป็นสามชั้น
- ชั้นฐาน (คนส่วนใหญ่) ใช้ AI กับงานเอกสารและงานประจำวันได้อย่างปลอดภัย นี่คือกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดและใช้เวลาต่อคนน้อยที่สุด
- ชั้นเจาะลึกตามบทบาท (คนราวหนึ่งในสามถึงครึ่ง) ใช้เครื่องมือที่ฝังอยู่ในงานของสายตัวเองได้เต็มที่ เช่น การตลาด ข้อมูล หรืองานเอกสารบนชุดโปรแกรมขององค์กร
- ชั้นสร้างระบบ (คนกลุ่มเล็ก) ทำออโตเมชัน เชื่อมระบบ หรือนำ AI ขึ้นใช้งานจริง กลุ่มนี้เล็กแต่ใช้เวลาต่อคนมากที่สุด
ถ้าอยากได้กรอบที่ละเอียดกว่านี้ ดูกรอบ AI Learning Layer 4 ระดับ ซึ่งเป็นวิธีที่เราใช้จัดชั้นให้ลูกค้าองค์กร
ในบันทึกงานอบรมของเรา งานเฉพาะสายงานและงานทีมเทคนิครวมกันมีเกือบครึ่งของงานทั้งหมด และองค์กรจำนวนมากจัดเป็นหลายรุ่นต่อปี เช่น BTS จัดรุ่นที่ 7 ในเดือนธันวาคม 2025 ดูตัวเลขทั้งหมดในรายงานการอบรม AI ในองค์กรไทย 2025–2026
ปัจจัยที่ทำให้ราคาขยับ
ราคาอบรม in-house คิดเป็นรายโปรแกรม ไม่ใช่รายหัว สิ่งที่ทำให้ตัวเลขขยับคือ
- จำนวนวันและจำนวนรุ่นที่ต้องจัด
- ระดับความลึกของหลักสูตร ยิ่งลึกยิ่งใช้เวลาเตรียมและเวลาสอนมากขึ้น
- ระดับการปรับเนื้อหาให้ตรงงานของแต่ละแผนก
- รูปแบบการจัด onsite ออนไลน์ หรือไฮบริด
- สถานที่จัด ถ้าเป็นต่างจังหวัดจะมีค่าเดินทางและที่พักเพิ่ม
- บริการหลังอบรม เช่น การติดตามผลหรือช่วงโค้ชต่อเนื่อง
ดูวิธีเทียบใบเสนอราคาแบบยุติธรรมได้ที่ค่าอบรม AI ในองค์กรคิดอย่างไร
อย่าลืมต้นทุนที่ไม่ได้อยู่ในใบเสนอราคา
งบอบรมที่ตั้งไว้เท่ากับค่าวิทยากรอย่างเดียวมักพลาด เพราะยังมี
- เวลาของพนักงาน หนึ่งวันอบรมสำหรับ 30 คนคือ 30 คน-วันที่หายไปจากงานประจำ ข้อนี้มักใหญ่กว่าค่าวิทยากรเสียอีก
- ค่า license เครื่องมือ ถ้าหลักสูตรเจาะเครื่องมือเฉพาะ ผู้เรียนควรมีสิทธิ์ใช้งานจริง ดูราคาและวิธีซื้อจากไทยที่ซื้อ Claude, Copilot, ChatGPT หรือ Gemini ให้องค์กรไทย
- เวลาของทีมภายใน คนที่ต้องประสานงาน จัดห้อง และรวบรวมผู้เรียน
- รอบติดตามผล ถ้าอยากให้เกิดการใช้งานต่อเนื่อง ควรกันงบไว้สำหรับรอบทบทวนหลังอบรม
งบสุทธิ: หักสิทธิประโยชน์ที่องค์กรไทยได้
งบที่ขออนุมัติควรแสดงทั้งค่าอบรมตามใบเสนอราคาและงบสุทธิหลังสิทธิประโยชน์ สิทธิ์ส่วนใหญ่มีเงื่อนไขเดียวกัน คือหลักสูตรต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมพัฒนาฝีมือแรงงานก่อนอบรม
| สิทธิประโยชน์ | ใครได้ | เงื่อนไขหลัก | มูลค่า |
|---|---|---|---|
| หักค่าอบรมเป็นรายจ่าย 200% | บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล | ยื่น ยป.1 อย่างน้อย 30 วันก่อนอบรม และอบรมลูกจ้างของตัวเอง | ภาษีที่ประหยัดได้เท่ากับ 2 เท่าของค่าอบรม × อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล |
| ไม่ต้องส่งเงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน | บริษัทที่มีลูกจ้าง 100 คนขึ้นไป | พัฒนาฝีมือลูกจ้างครบร้อยละ 50 ในปีปฏิทิน | 1% × (ค่าจ้างขั้นต่ำสุด × 30) ต่อคนที่ขาด ต่อเดือน · ปี 2568 คนละ 1,213.20 บาทต่อปี |
| เงินอุดหนุนข้อ 6/1 (ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2569) | นายจ้างที่ฝึกหลักสูตรนวัตกรรมหรือ AI ที่กรมฯ เห็นชอบ | ฝึกลูกจ้างเกินร้อยละ 50 | 200 บาท (เกิน 50–80%) หรือ 300 บาท (เกิน 80%) ต่อลูกจ้างหนึ่งคน |
| เงินอุดหนุนข้อ 9 (ตั้งแต่ 1 ต.ค. 2569) | นายจ้างที่ฝึกลูกจ้างเพื่อนำเทคโนโลยีมาใช้ | หลักสูตรตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศ | ค่าใช้จ่ายจริง ไม่เกินปีละ 500,000 บาท |
ตัวอย่างคำนวณงบสุทธิ
ตัวอย่างนี้ใช้บริษัทในคู่มือของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ซึ่งมีลูกจ้างเฉลี่ย 103 คนและต้องพัฒนา 51 คนต่อปี ส่วนค่าอบรม 100,000 บาทเป็นตัวเลขสมมติ ให้ใช้ใบเสนอราคาจริงแทน
| รายการ | บาท | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| ค่าอบรมตามใบเสนอราคา (สมมติ) | 100,000 | อบรมลูกจ้างอย่างน้อย 51 คน หลักสูตรละ 6 ชั่วโมงขึ้นไป |
| ภาษีที่ประหยัดจากการหัก 200% (อัตราภาษี 20%) | −40,000 | ยื่น ยป.1 ทันกำหนด และบริษัทมีกำไรที่ต้องเสียภาษี |
| เงินสมทบที่ไม่ต้องจ่าย | −61,873.20 | ถ้าไม่จัดอบรม บริษัทจะขาดสัดส่วนทั้ง 51 คน (ตัวเลขปี 2568) |
| เงินอุดหนุนข้อ 6/1 | ยืนยันกับกรมฯ | ประกาศไม่ได้แยกว่านับต่อลูกจ้างทั้งหมดหรือต่อคนที่ได้รับการฝึก |
ในกรณีนี้ ภาษีที่ประหยัดกับเงินสมทบที่ไม่ต้องจ่ายรวมกันสูงกว่าค่าอบรม แต่ผลจริงขึ้นกับสามเรื่อง คือ บริษัทยื่นเอกสารทันกำหนดหรือไม่ เดิมฝึกครบสัดส่วนอยู่แล้วหรือไม่ และมีกำไรที่ต้องเสียภาษีหรือไม่ ดูรายละเอียดแต่ละเรื่องที่คู่มือลดหย่อนภาษี 200% ค่าอบรมพนักงาน และเงินสมทบกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน ถ้าเป็นหน่วยงานรัฐ งบอยู่ภายใต้ระเบียบค่าใช้จ่ายฝึกอบรมและการจัดซื้อจัดจ้าง ดูจ้างอบรม AI ในหน่วยงานรัฐ
วางเป็นเฟส แทนที่จะจัดครั้งเดียวจบ
โครงที่ใช้งบได้คุ้มที่สุดสำหรับปีแรกมักหน้าตาแบบนี้
- รอบนำร่อง อบรมหนึ่งถึงสองรุ่นกับแผนกที่พร้อมที่สุด เก็บผลและเก็บตัวอย่างงานจริงที่เกิดขึ้น
- ขยายชั้นฐาน ใช้ตัวอย่างจากรอบนำร่องเป็นเคสสอน ทำให้รอบขยายมีเนื้อหาตรงองค์กรมากขึ้นโดยไม่เพิ่มต้นทุน
- เจาะลึกเฉพาะกลุ่ม ลงทุนกับกลุ่มที่จะสร้างผลต่อเนื่อง เช่น ทีมที่ทำออโตเมชันได้
วิธีนี้ทำให้คุณมีหลักฐานจากรอบแรกไปขออนุมัติงบรอบถัดไป แทนที่จะต้องขอทั้งก้อนตั้งแต่ยังไม่มีอะไรให้ดู ถ้าบริษัทต้องฝึกให้ครบร้อยละ 50 เพื่อเลี่ยงเงินสมทบ ให้นับจำนวนคนในแต่ละเฟสรวมกันให้ถึงสัดส่วนภายในปีปฏิทินเดียวกัน
คำถามที่ควรถามผู้ให้บริการก่อนตั้งงบ
- ถ้าเราส่งขอบเขตคร่าว ๆ ไป จะได้ใบเสนอราคาที่แยกรายการอะไรบ้าง
- ค่าเดินทางและค่าปรับเนื้อหาแยกรายการหรือรวมอยู่แล้ว
- ถ้าเพิ่มรุ่นในภายหลัง ราคาต่อรุ่นเปลี่ยนไหม
- เตรียมเอกสารหลักสูตร กำหนดการ และประวัติวิทยากรสำหรับยื่น ยป.1 ให้ได้ไหม
- หลักสูตรยาวอย่างน้อย 6 ชั่วโมงหรือไม่ เพื่อให้นับเข้าสัดส่วนกองทุนได้
- มีเอกสารสำหรับฝ่ายจัดซื้อและรองรับหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่
แหล่งอ้างอิง
- พระราชกฤษฎีกาฯ ฉบับที่ 437 (พ.ศ. 2548) กรมสรรพากร (หักค่าอบรม 200%)
- ประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาฝีมือแรงงาน เรื่องการให้ความเห็นชอบหลักสูตร (มีผล 19 ส.ค. 2568) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน (ยื่น ยป.1 ล่วงหน้า 30 วัน)
- การคำนวณสัดส่วนจำนวนลูกจ้างและเงินสมทบ ประจำปี พ.ศ. 2568 กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
- ประกาศคณะกรรมการฯ หลักเกณฑ์การใช้จ่ายเงินอุดหนุน ฉบับที่ 2 (ข้อ 6/1) และฉบับที่ 3 (ข้อ 9) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
อ่านต่อ
ดูปัจจัยที่กำหนดงบและขั้นตอนการทำงานของโปรแกรม in-house และราคาเริ่มต้นของหลักสูตรอบรม AI สำหรับองค์กร หรือถ้ายังเลือกผู้ให้บริการอยู่ อ่านเกณฑ์ 7 ข้อสำหรับเลือกผู้ให้บริการอบรม AI