จ้างที่ปรึกษา AI เมื่อโจทย์คือการตัดสินใจหรือโครงการที่ต้องลงมือทำร่วมกัน เช่น วางกลยุทธ์ AI ขององค์กร เลือกเครื่องมือและ license หรือช่วยทีมภายในทำโครงการ AI ให้ใช้งานได้จริง ส่วนการอบรมเหมาะเมื่อโจทย์คือทักษะของคนจำนวนมาก สองอย่างนี้ต่างกันทั้งผลที่ได้และสิทธิทางภาษี ค่าอบรมลูกจ้างที่เข้าเกณฑ์หักได้เพิ่มอีกร้อยละ 100 ตามพระราชกฤษฎีกาฉบับที่ 437 แต่ค่าที่ปรึกษาไม่อยู่ในสิทธินี้ ถ้าผู้จ้างเป็นหน่วยงานรัฐ งานจ้างที่ปรึกษาที่ค่าจ้างไม่เกิน 500,000 บาทใช้วิธีเฉพาะเจาะจงได้ ใน 2 องค์กรที่เราทั้งอบรมและให้คำปรึกษา งานให้คำปรึกษาเริ่มหลังรุ่นอบรมทั้งคู่ SPK Motorparts ใช้เวลาราวหกสัปดาห์จากรุ่นอบรมแรกถึงการวางกลยุทธ์กับผู้บริหาร บทความนี้มีตารางเลือกระหว่างอบรมกับที่ปรึกษา งานให้คำปรึกษาที่มีวันที่ ขอบเขตงานสี่แบบ ข้อกฎหมาย และแม่แบบขอบเขตงาน 1 หน้า
ข้อกฎหมายตรวจจากเว็บกรมสรรพากร กรมบัญชีกลาง และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เมื่อ 6 พ.ย. 2026 ไม่ใช่คำปรึกษาทางภาษีหรือกฎหมาย ควรยืนยันกับผู้สอบบัญชีหรือเจ้าหน้าที่พัสดุก่อนตัดสินใจ
อบรมหรือจ้างที่ปรึกษา: ดูจากโจทย์
| โจทย์ | เหมาะกับ | สิ่งที่ได้ |
|---|---|---|
| พนักงานจำนวนมากยังใช้ AI กับงานไม่เป็น | อบรม | ทักษะ ชุดคำสั่ง และงานจริงที่ทำเสร็จในห้อง |
| ผู้บริหารต้องตัดสินใจว่าจะลงทุน AI กับอะไร | ที่ปรึกษา หรือโปรแกรมผู้บริหารครึ่งวันถ้าโจทย์ยังกว้าง | รายการโครงการเรียงลำดับ เจ้าของงาน และตัวชี้วัด |
| ต้องเลือกเครื่องมือหรือ license ให้ทั้งองค์กร | ที่ปรึกษา | ตารางเทียบกับงานจริงขององค์กร กติกาข้อมูล และต้นทุน |
| ทีมภายในกำลังสร้างเครื่องมือ AI ใช้เอง | ที่ปรึกษาเป็นรอบ ๆ | การทบทวนการออกแบบ ทางแก้ปัญหาที่ติดอยู่ และรายการความเสี่ยงก่อนใช้จริง |
| ต้องมีนโยบายและธรรมาภิบาล AI | ที่ปรึกษา แล้วอบรมคนที่ต้องทำตาม | นโยบาย กติกาข้อมูล และโครงคณะทำงาน |
ถ้าโจทย์ยังกว้างจนไม่รู้ว่าจะเริ่มที่ไหน เริ่มจากประเมินความพร้อมขององค์กรหรือโปรแกรม AI สำหรับผู้บริหารก่อน แล้วค่อยตัดสินใจว่าส่วนไหนต้องจ้างที่ปรึกษา
งานให้คำปรึกษาที่เราทำจริง
| วันที่ | องค์กร | งาน |
|---|---|---|
| 10 มิ.ย. 2025 | Siam Kubota Leasing | ให้คำปรึกษาการใช้ Microsoft 365 Copilot วิเคราะห์ข้อมูลภายใน เช่น ข้อมูลอะไหล่และซัพพลายเออร์ Kubota |
| 1 ก.ย. 2026 | Siam Kubota Leasing | ครั้งที่ 3 ช่วยทีมภายในพัฒนาเครื่องมือ AI เช่น SKL Smart Valuation ระบบช่วยตั้งราคาเปิดประมูลเครื่องจักร |
| 5 ต.ค. 2026 | PTTGC | ให้คำปรึกษา AI แก่ผู้บริหารสาย IT ที่ PTT GC Campus จังหวัดระยอง |
| 14 ต.ค. 2026 | SPK Motorparts | ให้คำปรึกษาผู้บริหารเพื่อวาง AI Strategy ขององค์กร |
ทั้งสององค์กรที่ต่อเนื่องหลายงานเริ่มจากการอบรมก่อน
- SPK Motorparts อบรม AI for Workforce รุ่นที่ 1 เมื่อ 2 ก.ย. 2026 ได้คะแนนประเมิน 4.96 จาก 5 แล้วต่อด้วยการวางกลยุทธ์กับผู้บริหารเมื่อ 14 ต.ค.
- Siam Kubota Leasing อบรมพนักงานเมื่อ 23 เม.ย. 2025 แล้วต่อด้วยงานให้คำปรึกษา 3 ครั้ง จนทีมภายในสร้างเครื่องมือ AI ของตัวเอง
เราเห็นว่าลำดับนี้ได้ผลเพราะพนักงานเห็นแล้วว่า AI ทำอะไรกับงานของตัวเองได้ ตอนวางกลยุทธ์จึงมีตัวอย่างงานจริงและคนในทีมที่พร้อมทำต่อ ดูงานทั้งหมดได้ที่บันทึกงานอบรม
ขอบเขตงานสี่แบบที่พบบ่อย
| แบบ | ทำอะไร | ผลที่ต้องได้เมื่อจบ | ใครต้องเข้าร่วม |
|---|---|---|---|
| วางกลยุทธ์และลำดับโครงการ | ไล่งานที่ใช้เวลามาก ประเมินความพร้อมของข้อมูลและคน แล้วเลือกโครงการแรก 3–5 โครงการ | รายการโครงการเรียงลำดับ เจ้าของงาน ตัวชี้วัด และแผน 90 วัน | ผู้บริหารที่อนุมัติงบ หัวหน้าสายงาน และ IT |
| เลือกเครื่องมือและ license | เทียบเครื่องมือกับงานจริงและกติกาข้อมูล แล้วออกแบบการทดลองใช้ | ตารางเทียบ ข้อเสนอแผน license และทีมนำร่อง | IT ความปลอดภัย จัดซื้อ และผู้ใช้หลัก |
| ปรึกษาโครงการ AI ภายในเป็นรอบ | ทบทวนการออกแบบ ข้อมูลที่ใช้ วิธีทดสอบ และความเสี่ยง | บันทึกข้อเสนอแนะแต่ละรอบ และรายการที่ต้องแก้ก่อนใช้จริง | ทีมพัฒนาและเจ้าของงาน |
| นโยบายและธรรมาภิบาล | ร่างนโยบาย กติกาข้อมูล โครงคณะทำงาน และขั้นตอนรับเหตุ | นโยบาย 1 หน้า charter คณะทำงาน และแผนรับเหตุ | กฎหมาย ความเสี่ยง HR และ IT |
เครื่องมือที่ใช้ในแต่ละแบบ ได้แก่ หาโจทย์ AI ที่คุ้มทำ, โรดแมป 90 วันแรก, เลือกเครื่องมือ AI ให้องค์กร, แม่แบบทดลองใช้เครื่องมือและ POC, นโยบายการใช้ AI และcharter คณะทำงาน AI
เรื่องภาษีและการจัดซื้อที่ต่างจากการอบรม
| ค่าอบรมลูกจ้าง | ค่าที่ปรึกษา | |
|---|---|---|
| สิทธิหักเพิ่มตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 437 | ได้เมื่อเข้าเกณฑ์ มาตรา 4(2) ยกเว้นภาษีให้อีกร้อยละ 100 ของค่าฝึกอบรมลูกจ้าง รวมเป็น 200% | ไม่อยู่ในสิทธินี้ เพราะมาตรา 4 ยกเว้นเฉพาะค่าศึกษาและค่าฝึกอบรมของลูกจ้าง |
| หน่วยงานรัฐจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง | งานบริการที่วงเงินครั้งหนึ่งไม่เกิน 500,000 บาท | งานจ้างที่ปรึกษาที่ค่าจ้างครั้งหนึ่งไม่เกิน 500,000 บาท หรือไม่เกิน 5,000,000 บาทเมื่อที่ปรึกษาในงานนั้นมีจำนวนจำกัด |
| ทะเบียนที่ปรึกษาสำหรับงานรัฐ | ทะเบียนนี้ใช้กับงานจ้างที่ปรึกษา | ขึ้นทะเบียนกับศูนย์ข้อมูลที่ปรึกษา สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ คุณสมบัติของที่ปรึกษานิติบุคคลรวมถึงการจดทะเบียนในไทย มีวัตถุประสงค์เป็นที่ปรึกษา และมีทุนชำระแล้วตั้งแต่ 1 ล้านบาท |
สามเรื่องที่ควรรู้ก่อนจ้าง
- อย่ารวมค่าอบรมกับค่าที่ปรึกษาในใบเสนอราคาเดียว ถ้าองค์กรจะใช้สิทธิภาษีกับค่าอบรม ให้ผู้ให้บริการแยกรายการให้ชัด เงื่อนไขของสิทธิ 200% ดูได้ที่ค่าอบรมลดหย่อนภาษี 200%
- ถ้าที่ปรึกษาต้องเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล ที่ปรึกษาที่ทำงานกับข้อมูลตามคำสั่งขององค์กรมีฐานะเป็นผู้ประมวลผลข้อมูล และ PDPA มาตรา 40 กำหนดให้ผู้ควบคุมข้อมูลจัดทำข้อตกลงกับผู้ประมวลผลไว้ ส่วนข้อมูลลับทางธุรกิจควรมีสัญญารักษาความลับแยกต่างหาก
- หน่วยงานรัฐควรแยกให้ชัดว่าเป็นงานบริการหรืองานจ้างที่ปรึกษา เพราะวงเงินและเอกสารต่างกัน ถามผู้ให้บริการว่าขึ้นทะเบียนที่ปรึกษาไว้หรือยัง และให้เจ้าหน้าที่พัสดุยืนยันว่างานนั้นต้องใช้ที่ปรึกษาที่ขึ้นทะเบียนหรือไม่ ขั้นตอนฝั่งงานอบรมอยู่ที่หน่วยงานรัฐจัดอบรม AI
แม่แบบขอบเขตงาน 1 หน้า
ใช้ร่างขอบเขตงานก่อนขอใบเสนอราคา ทุกข้อควรมีคำตอบก่อนเซ็นสัญญา
- วัตถุประสงค์ ปัญหาที่ต้องแก้ เขียนเป็นประโยคเดียว
- ขอบเขต สิ่งที่ที่ปรึกษาทำ และสิ่งที่ไม่อยู่ในงานนี้
- ผลส่งมอบ ชื่อเอกสารหรือระบบ รูปแบบไฟล์ และใครเป็นผู้ตรวจรับ
- จำนวนรอบและวันที่ ประชุมกี่ครั้ง ครั้งละกี่ชั่วโมง ส่งงานแต่ละชิ้นเมื่อไร
- คนฝั่งองค์กร ใครต้องเข้าร่วม และต้องเตรียมเวลาเท่าไร
- ข้อมูลที่ให้เข้าถึง ข้อมูลอะไร ผ่านระบบไหน ข้อตกลงรักษาความลับ และข้อตกลงตาม PDPA มาตรา 40 ถ้ามีข้อมูลส่วนบุคคล
- เกณฑ์ตรวจรับ ผลส่งมอบแบบไหนถือว่าเสร็จ
- ราคาและการชำระเงิน ราคาต่องานหรือต่อรอบ และงวดการจ่าย แยกจากค่าอบรมถ้ามี
- สิทธิในผลงาน ใครเป็นเจ้าของเอกสาร โค้ด และ prompt ที่ได้จากงาน
- ความเป็นกลาง ที่ปรึกษาขายเครื่องมือหรือได้ค่าตอบแทนจากผู้ขาย license รายใดหรือไม่
คำถามที่ควรถามที่ปรึกษา AI
- เคยทำงานแบบนี้ให้องค์กรไหน มีวันที่และผลที่ตรวจสอบได้หรือไม่
- เมื่อจบงานจะได้เอกสารหรือระบบอะไร ขอดูตัวอย่างที่ปิดชื่อลูกค้าแล้วได้ไหม
- คนในองค์กรต้องใช้เวลากับงานนี้เท่าไร
- รับค่าตอบแทนจากผู้ขายเครื่องมือรายใดหรือไม่ ถ้ารับ คำแนะนำเรื่องเครื่องมือจะเป็นกลางได้อย่างไร
- หลังจบงาน ทีมของเราทำต่อเองได้ไหม มีการสอนคนในทีมรวมอยู่ในงานหรือไม่
เกณฑ์เลือกฝั่งผู้จัดอบรมอยู่ที่เลือกผู้จัดอบรม AI ให้องค์กร
แหล่งอ้างอิง
- พระราชกฤษฎีกาฯ ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 437) พ.ศ. 2548 มาตรา 4 กรมสรรพากร
- กฎกระทรวงกำหนดวงเงินการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุโดยวิธีเฉพาะเจาะจงฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 1–2 กรมบัญชีกลาง
- กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขึ้นทะเบียนที่ปรึกษา พ.ศ. 2560 ข้อ 1 และ 5 กรมบัญชีกลาง
- พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 40 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
- บันทึกงานอบรมและงานให้คำปรึกษาที่มีวันที่ TRAINIAC
อ่านต่อ
ถ้าโจทย์เริ่มจากทักษะของพนักงาน ดูหลักสูตร AI สำหรับองค์กรและการอบรมในองค์กร ถ้าโจทย์เริ่มจากผู้บริหาร ดูหลักสูตร AI for Executives & Leaders