คณะกรรมการบริษัทไทยยังไม่มีเกณฑ์บังคับเฉพาะเรื่อง AI ณ 24 ต.ค. 2026 ยังไม่พบข้อกำหนดของ ก.ล.ต. หรือตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่ให้บริษัทจดทะเบียนเปิดเผยการใช้ AI และร่างเกณฑ์ CGR ปี 2570 ที่เปิดรับฟังความเห็นเมื่อ ส.ค. 2025 ก็ยังไม่มีเกณฑ์เฉพาะเรื่อง AI แต่หน้าที่ของคณะกรรมการมีอยู่แล้ว หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดี (CG Code) ปี 2560 ข้อ 5.4 ให้คณะกรรมการจัดให้มีกรอบกำกับดูแลเทคโนโลยีสารสนเทศระดับองค์กร ที่สอดคล้องกับธุรกิจและเสริมการบริหารความเสี่ยง และ สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย (IOD) มีข้อเสนอสามข้อ คือ บรรจุ AI ในการปฐมนิเทศกรรมการใหม่และอบรมต่อเนื่อง กำหนดบทบาทกำกับดูแล AI ให้ชัด ซึ่งอาจตั้งหน่วยงาน AI Governance ที่ประสานกับฝ่ายตรวจสอบภายใน และสร้างวัฒนธรรมด้านข้อมูลกับความปลอดภัย พร้อมเปิดเผยการใช้ AI ในรายงานประจำปีและรายงาน ESG ฝั่งสากล OECD AI Principles ให้ผู้ใช้ AI ต้องรับผิดชอบและต้องหยุดหรือปิดระบบได้อย่างปลอดภัย และ ISO/IEC 38507 ให้แนวทางโดยตรงแก่คณะกรรมการ บทความนี้มีตารางแหล่งแนวทาง คำถามแปดข้อที่คณะกรรมการควรถามฝ่ายบริหาร และข้อควรระวังเมื่อใช้ AI จดรายงานการประชุม
ข้อมูลตรวจจากเว็บไซต์ IOD, OECD, IEC และ NACD เมื่อ 24 ต.ค. 2026 เว็บไซต์ ก.ล.ต. ปิดกั้นการเข้าถึงอัตโนมัติ ข้อ 5.4 ของ CG Code ในบทความนี้จึงถอดความจากฉบับภาษาอังกฤษที่ IOD อ้างไว้
แหล่งแนวทางสำหรับคณะกรรมการ
| แหล่ง | สถานะ | สาระที่เกี่ยวกับ AI |
|---|---|---|
| CG Code 2560 ข้อ 5.4 (ก.ล.ต.) | หลักปฏิบัติสำหรับบริษัทจดทะเบียน | คณะกรรมการจัดให้มีกรอบกำกับดูแล IT ระดับองค์กรที่สอดคล้องกับธุรกิจ เพิ่มโอกาส และเสริมการบริหารความเสี่ยง |
| บทความ AI สำหรับคณะกรรมการบริษัท (IOD) | ข้อเสนอแนะ | ปฐมนิเทศและอบรมต่อเนื่อง กำหนดบทบาทกำกับ AI อาจตั้งหน่วยงาน AI Governance และเปิดเผยการใช้ AI ในรายงานประจำปีและ ESG |
| Board AI Readiness Checklist (IOD Board Toolkit No.17) | สำหรับสมาชิก IOD | เช็กลิสต์ความพร้อมด้าน AI ของคณะกรรมการ |
| ร่างเกณฑ์ CGR 2570 (IOD) | ร่างรับฟังความเห็น ส.ค. 2025 | ไม่มีเกณฑ์เฉพาะเรื่อง AI · มีเกณฑ์นโยบายความมั่นคงปลอดภัย IT |
| OECD AI Principles (ปรับปรุง พ.ค. 2024) | หลักการระหว่างประเทศ | ข้อ 1.5 ผู้พัฒนาและผู้ใช้ AI ต้องรับผิดชอบ · ข้อ 1.4 ระบบต้องถูก override ซ่อม หรือปลดระวางได้อย่างปลอดภัย |
| ISO/IEC 38507:2022 | มาตรฐานแนวทาง | แนวทางให้คณะกรรมการหรือองค์คณะกำกับดูแลกำกับการใช้ AI ขององค์กร |
ฝั่งสหรัฐฯ ผลสำรวจของ NACD ปี 2025 พบว่ากรรมการมากกว่า 62% จัดเวลาในวาระของคณะกรรมการทั้งคณะให้เรื่อง AI ส่วนผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุนไทย สำนักกฎหมาย Tilleke & Gibbins สรุปว่า ก.ล.ต. มีกรอบกำกับ AI สำหรับตัวกลางในตลาดทุน ซึ่งคาดหวังให้คณะกรรมการมีส่วนร่วม แต่กรอบนี้ไม่ได้ใช้กับบริษัทจดทะเบียนทั่วไป
คำถามแปดข้อที่คณะกรรมการควรถามฝ่ายบริหาร
| คำถาม | คำตอบที่ควรได้ |
|---|---|
| 1. เราใช้ AI ที่ไหนบ้าง และงานไหนตัดสินใจเรื่องคนหรือลูกค้า | ทะเบียนระบบ AI พร้อมระดับความเสี่ยง |
| 2. ใครรับผิดชอบเรื่อง AI ในฝ่ายบริหาร | ชื่อผู้รับผิดชอบ และคณะทำงานที่มีหลายสายงาน |
| 3. เรามีนโยบายการใช้ AI ที่พนักงานรู้และทำตามไหม | นโยบายฉบับปัจจุบัน และสัดส่วนพนักงานที่ผ่านการอบรม |
| 4. ข้อมูลลูกค้าและข้อมูลลับเข้าเครื่องมือ AI ภายใต้สัญญาแบบไหน | รายชื่อเครื่องมือที่อนุมัติ และข้อสัญญาเรื่องการไม่นำข้อมูลไปฝึกโมเดล |
| 5. ถ้า AI ทำผิดพลาด เราหยุดระบบได้เร็วแค่ไหน | ขั้นตอนหยุดระบบที่เขียนไว้และซ้อมแล้ว |
| 6. เราวัดผลการลงทุน AI อย่างไร | ตัวชี้วัดก่อนและหลัง ไม่ใช่แค่จำนวนไลเซนส์ |
| 7. ฝ่ายตรวจสอบภายในตรวจเรื่อง AI แล้วหรือยัง | แผนการตรวจที่รวมระบบ AI |
| 8. เราจะเปิดเผยการใช้ AI ในรายงานประจำปีอย่างไร | ร่างข้อความเปิดเผยที่สอดคล้องกับข้อเสนอของ IOD |
คำถามข้อ 5 สำคัญที่สุดในทางปฏิบัติ ดูวิธีเตรียมที่แม่แบบแผนรับมือเหตุจาก AI ส่วนข้อ 6 ดูที่วัดผลลัพธ์ AI ในองค์กรให้ผู้บริหารเชื่อ และข้อ 7 ดูที่AI สำหรับผู้ตรวจสอบภายในและผู้สอบบัญชี
ใช้ AI จดรายงานการประชุมคณะกรรมการ
IOD สรุปข้อควรระวังจากบทความของ Harvard Law School Forum on Corporate Governance ไว้ว่า ควรตกลงก่อนว่าการประชุมไหนให้ AI บันทึกหรือถอดเสียงได้ ให้ AI เป็นเครื่องมือ ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจ และวางขั้นตอนตรวจทาน อนุมัติ จัดเก็บ และลบรายงานกับไฟล์เสียงที่ AI สร้าง ประเด็นทางกฎหมายในบทความต้นทางเป็นของสหรัฐฯ บริษัทไทยควรให้ที่ปรึกษากฎหมายดูประเด็นของไทยเอง เลขานุการบริษัทที่ใช้ AI กับอีเมลและปฏิทินของกรรมการดูAI สำหรับเลขานุการและผู้ช่วยผู้บริหาร
งานที่เราทำกับผู้บริหาร
เราให้คำปรึกษาผู้บริหาร SPK Motorparts วาง AI Strategy ขององค์กรเมื่อ 14 ต.ค. 2026 ให้คำปรึกษา AI แก่ผู้บริหารสาย IT ของ PTTGC เมื่อ 5 ต.ค. 2026 และสอน Microsoft 365 Copilot สำหรับผู้บริหาร Indorama Ventures เป็นภาษาอังกฤษเมื่อ 21 พ.ย. 2025 (บันทึกงานอบรมที่ระบุวันที่) หลักสูตรสำหรับผู้บริหารดูที่อบรม AI สำหรับผู้บริหาร
แหล่งอ้างอิง
- ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ประโยชน์ ความเสี่ยง และการรับมือเชิงกลยุทธ์สำหรับคณะกรรมการบริษัท, Board AI Readiness Checklist และ ใช้ AI จดรายงานการประชุมคณะกรรมการ IOD
- CGR Report 2019 IOD (อ้าง CG Code ข้อ 5.4 หน้า 49)
- OECD AI Principles, ข้อ 1.5 Accountability และ ข้อ 1.4 Robustness, security and safety OECD
- ISO/IEC 38507:2022 IEC
- 2025 Board Practices and Oversight: AI NACD
- Thailand's AI and Machine Learning Governance Framework for Capital Markets Tilleke & Gibbins
อ่านต่อ
ถ้าจะวางระบบบริหาร AI ทั้งองค์กรแบบมีมาตรฐาน ดูISO/IEC 42001 ระบบบริหาร AI และนโยบาย AI สำหรับองค์กรไทย