ธุรกิจค้าปลีกรายใหญ่ของไทยใช้ AI แล้วในสามงานหลัก คือ สั่งและพยากรณ์สินค้า ตั้งราคาและโปรโมชันเฉพาะบุคคล และบริการลูกค้าผ่านแชตบอต และหลายรายเริ่มกำหนดกติกาการใช้ AI ของพนักงานอย่างเป็นทางการแล้ว ตามที่บริษัทรายงานใน One Report ปี 2025 ซีพี ออลล์ระบุว่าการใช้ AI พยากรณ์ความต้องการอาหารพร้อมทานช่วยลดขยะอาหารได้ 1.59% คิดเป็นมูลค่า 151 ล้านบาท เซ็นทรัล รีเทลร่วมกับ Google Cloud เปิดแชตบอตที่เช็กสต็อกสินค้าในสาขา Tops ได้แบบเรียลไทม์ และพัฒนาทักษะ AI ให้พนักงานกว่า 20,000 คน ส่วนโลตัสระบุว่าใช้ข้อมูลลูกค้าปรับราคาและโปรโมชันเฉพาะบุคคล สิ่งที่บริษัทเหล่านี้ทำคู่กันคือวางกติกาให้พนักงาน เซ็นทรัล รีเทลห้ามใช้บัญชี AI ส่วนตัวทำงาน และโฮมโปรให้ใช้ Microsoft Copilot และ ChatGPT ผ่านไลเซนส์องค์กรที่ผ่านการอนุมัติ งานที่ใช้ข้อมูลลูกค้าต้องดู PDPA ด้วย โดยเฉพาะมาตรา 32 ที่ให้ลูกค้าคัดค้านการใช้ข้อมูลเพื่อการตลาดแบบตรงได้ทุกเมื่อ บทความนี้มีตารางสิ่งที่ค้าปลีกไทยเปิดเผย กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และแม่แบบแบ่งงาน AI ของธุรกิจค้าปลีกตามระดับความเสี่ยง
ข้อมูลบริษัทมาจาก One Report หรือรายงานประจำปี 2025 ของแต่ละบริษัท ซึ่งเป็นตัวเลขที่บริษัทรายงานเอง ข้อมูลกฎหมายตรวจจากราชกิจจานุเบกษาและหน่วยงานรัฐ เมื่อ 25 ต.ค. 2026
ค้าปลีกไทยใช้ AI ทำอะไร
| บริษัท | การใช้ AI ที่เปิดเผย | กติกาและการพัฒนาคน |
|---|---|---|
| ซีพี ออลล์ (7-Eleven) | AI Ordering จัดสินค้าให้ตรงความต้องการในแต่ละพื้นที่ · พยากรณ์ความต้องการอาหารพร้อมทาน ลดขยะอาหาร 1.59% มูลค่า 151 ล้านบาทในปี 2025 | ออกนโยบายการใช้ AI และเตรียมตั้งคณะกรรมการกำกับดูแล AI · พนักงาน 9,609 คนผ่านหลักสูตรทักษะดิจิทัลและ AI Literacy |
| เซ็นทรัล รีเทล | แชตบอตกับ Google Cloud เช็กสต็อกในสาขา Tops แบบเรียลไทม์ · AI หาสินค้าใกล้หมดอายุ ตั้งราคา และวางแผนจัดซื้อ | Safe AI Usage Policy ห้ามใช้บัญชี AI ส่วนตัวทำงาน ต้องปรึกษาหัวหน้าหรือ IT ก่อนใช้เครื่องมือ · พัฒนาทักษะ AI ให้พนักงานกว่า 20,000 คน |
| ซีพี แอ็กซ์ตร้า (แม็คโคร โลตัส) | แผนใช้ AI วางแผนสินค้า ตั้งราคา และจัดผังร้าน · Smart Order ของแม็คโครแนะนำการสั่งสินค้าให้ลูกค้าร้านค้า · โลตัสปรับราคาและโปรโมชันเฉพาะบุคคล มีสมาชิก My Lotus's ราว 22 ล้านคน | มีแนวทางและโรดแมปด้านดิจิทัลและ AI · อบรม Copilot และ prompt engineering |
| โฮมโปร | AI วิเคราะห์ข้อมูลภายใน จัดการสินค้าคงคลัง และการตลาดแบบเจาะกลุ่ม | กำหนดให้มนุษย์กำกับดูแลก่อนใช้ผลจาก AI · ให้ใช้ Microsoft Copilot และ ChatGPT ผ่านไลเซนส์องค์กรที่ผ่านการอนุมัติ |
ซีพี ออลล์ยังระบุความเสี่ยงที่ควรรู้ไว้ด้วย คือการใช้ AI เลียนเสียงผู้บริหารเพื่อสั่งโอนเงินจากสาขา ภัยแบบนี้ป้องกันได้ด้วยการยืนยันคำสั่งโอนเงินผ่านช่องทางที่สอง (ความปลอดภัยของ AI ในองค์กร)
กฎหมายที่กระทบ AI ในค้าปลีก
| กฎหมาย | สาระที่เกี่ยวข้อง | กระทบงาน AI อย่างไร |
|---|---|---|
| PDPA มาตรา 19 | ความยินยอมต้องชัดแจ้ง แยกจากข้อความอื่น และห้ามผูกเป็นเงื่อนไขของบริการถ้าข้อมูลนั้นไม่จำเป็น | การใช้ข้อมูลสมาชิกทำโปรโมชันเฉพาะบุคคลต้องมีฐานที่ถูกต้อง |
| PDPA มาตรา 21 และ 22 | ใช้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ที่แจ้ง และเก็บเท่าที่จำเป็น | นำข้อมูลสมาชิกไปใช้ฝึกหรือวิเคราะห์ด้วย AI เพื่อวัตถุประสงค์ใหม่ต้องแจ้งก่อน |
| PDPA มาตรา 32 | เจ้าของข้อมูลคัดค้านการใช้ข้อมูลเพื่อการตลาดแบบตรงได้ทุกเมื่อ | ระบบแนะนำสินค้าและโปรโมชันต้องหยุดได้เมื่อลูกค้าคัดค้าน |
| แนวทาง AI ของ สคส. (7 ต.ค. 2026) | แนะนำให้ทำ DPIA เมื่อใช้ AI วิเคราะห์พฤติกรรมบุคคล | ทำ DPIA ก่อนเปิดระบบ personalization |
| พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค มาตรา 22 และ 47 | ห้ามโฆษณาด้วยข้อความเท็จหรือเกินความจริง โฆษณาเท็จโดยเจตนามีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท | คำบรรยายสินค้าที่ AI เขียนต้องตรวจก่อนเผยแพร่ (การตีความของเรา กฎหมายไม่ได้พูดถึง AI) |
ฝ่าฝืน PDPA มาตรา 21, 22 หรือ 24 มีโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 3 ล้านบาทตามมาตรา 83 วิธีทำ DPIA ดูที่แม่แบบ DPIA โครงการ AI
แบ่งงาน AI ของค้าปลีกตามความเสี่ยง
| ระดับ | ตัวอย่างงาน | การควบคุม |
|---|---|---|
| งานสำนักงานและสาขา | สรุปยอดขายรายวัน ร่างประกาศโปรโมชัน ตอบคำถามพนักงานเรื่องนโยบาย สรุปรายงานการประชุมผู้จัดการสาขา | เครื่องมือแบบองค์กร อบรมพนักงาน และห้ามใช้บัญชีส่วนตัว |
| งานที่ลูกค้าเห็น | คำบรรยายสินค้า แชตบอตตอบคำถาม รูปสินค้าที่สร้างด้วย AI | คนตรวจก่อนเผยแพร่ แชตบอตตอบจากข้อมูลสินค้าจริงเท่านั้น และมีทางส่งต่อให้พนักงาน |
| งานที่ใช้ข้อมูลลูกค้า | แนะนำสินค้าเฉพาะบุคคล ตั้งราคาและโปรโมชันรายคน | ฐานทางกฎหมายตาม PDPA ทำ DPIA และให้ลูกค้าคัดค้านการตลาดแบบตรงได้ |
| งานที่กระทบสต็อกและเงิน | AI สั่งสินค้า ปรับราคาอัตโนมัติ | เพดานการเปลี่ยนแปลง คนอนุมัติเมื่อเกินเกณฑ์ และติดตามความคลาดเคลื่อนของการพยากรณ์ |
งานตอบลูกค้าด้วย AI ดูเพิ่มที่AI สำหรับงานขายและบริการลูกค้า และงานการตลาดดูที่AI สำหรับทีมการตลาด
งานอบรมที่เราสอนในธุรกิจค้าปลีก
| วันที่ | องค์กร | หลักสูตร | หมายเหตุจากบันทึกงาน |
|---|---|---|---|
| 20 ต.ค. 2026 | Central Group | Microsoft Copilot for Workforce | รุ่นที่ 5 · คะแนนประเมินผู้เรียน 4.90/5.00 · ณ สำนักงานใหญ่ Robinson |
| 7 ต.ค. 2026 | Central Group | AI for Workforce | รุ่นที่ 4 · บุคลากรระดับผู้จัดการ |
| 11 พ.ย. 2025 | CP Axtra | Generative AI for Workforce | — |
| 20 พ.ค. 2025 | CP Axtra | Microsoft Copilot for Workforce | บุคลากร CP Axtra |
ทุกงานในตารางมาจากบันทึกงานอบรมที่ระบุวันที่ของเรา
แหล่งอ้างอิง
- One Report 2025 ซีพี ออลล์
- Annual Report 2025 เซ็นทรัล รีเทล
- One Report 2025 ซีพี แอ็กซ์ตร้า
- One Report 2025 โฮมโปร
- พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ราชกิจจานุเบกษา และ แนวทาง AI ของ สคส.
- พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ฉบับรวมแก้ไข สคบ.
อ่านต่อ
ถ้าจะวางแผนอบรมพนักงานสาขาจำนวนมาก ดูแผนอบรม AI ประจำปี หรืออบรม AI สำหรับธุรกิจค้าปลีก