บทความ · ทักษะใช้งานจริง

อบรม AI ให้กองทัพและหน่วยงานความมั่นคง: งานที่ใช้ได้ ชั้นความลับ และข้อกฎหมายที่ต้องรู้

Treepob Tiangtrong (Champ) · ผู้ก่อตั้งและซีอีโอ TRAINIAC · 6 พฤศจิกายน 2026

TL;DR หน่วยงานความมั่นคงใช้ AI กับงานเอกสารและงานประจำหน่วยที่ไม่ได้จัดชั้นความลับได้มาก แต่ต้องขีดเส้นตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ซึ่งแบ่งข้อมูลลับเป็นลับที่สุด ลับมาก และลับ ส่วน PDPA มาตรา 4(2) ยกเว้นงานด้านความมั่นคงแต่ยังบังคับเรื่องความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล บทความนี้มีตารางงานที่ใช้ได้ตามชั้นข้อมูล ข้อกฎหมายพร้อมเลขข้อ งานที่ TRAINIAC สอนกองทัพอากาศและกองทัพเรือ 4 งาน ความเห็นผู้เรียน และเช็กลิสต์ก่อนจัดอบรม

หน่วยงานความมั่นคงใช้ AI กับงานประจำหน่วยได้มาก เช่น สรุปเอกสารที่ไม่ได้จัดชั้นความลับ ร่างหนังสือราชการ เตรียมเอกสารการฝึก และวางแผนงานจากข้อมูลที่เปิดเผยได้ แต่ต้องขีดเส้นตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ซึ่งแบ่งข้อมูลข่าวสารลับเป็นสามชั้น คือ ลับที่สุด ลับมาก และลับ หลักที่เราสอนคือข้อมูลข่าวสารลับทุกชั้นไม่เข้าเครื่องมือ AI ที่ประมวลผลนอกหน่วย ส่วน PDPA มาตรา 4(2) ไม่ใช้บังคับแก่การดำเนินการของหน่วยงานรัฐที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคงของรัฐ แต่วรรคท้ายยังบังคับให้หน่วยเหล่านี้รักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรฐาน การอบรมจึงต้องสอนการจำแนกข้อมูลก่อนสอนเครื่องมือ TRAINIAC สอน AI ให้กองทัพอากาศและกองทัพเรือแล้ว 4 งาน ตั้งแต่หน่วยข่าวกรอง นักบินรบ ไปจนถึงนายทหารระดับผู้บังคับการเรือ บทความนี้มีตารางงานที่ใช้ได้ตามชั้นข้อมูล ข้อกฎหมายที่ต้องรู้ งานที่เราสอนแล้ว และเช็กลิสต์ก่อนจัดอบรม

ข้อกฎหมายตรวจจากตัวระเบียบและพระราชบัญญัติเมื่อ 6 พ.ย. 2026 หน่วยงานแต่ละแห่งมีระเบียบและคำสั่งภายในเพิ่มเติม ซึ่งต้องใช้ประกอบกันเสมอ

งานที่ AI ช่วยได้ แยกตามชั้นข้อมูล

ชั้นข้อมูลตัวอย่างงานเครื่องมือที่ใช้ได้
ข้อมูลที่เปิดเผยได้ เช่น ข่าว ระเบียบที่ประกาศแล้ว และเอกสารเผยแพร่สรุปข่าวเปิด ค้นคว้าเอกสารที่เผยแพร่ ร่างสื่อประชาสัมพันธ์ และเตรียมสื่อการสอนเครื่องมือ AI ตามนโยบายของหน่วย
ข้อมูลภายในที่ไม่ได้จัดชั้นความลับร่างหนังสือราชการ สรุปรายงานการประชุม จัดตารางเวร และร่างแผนการฝึกเครื่องมือแผนองค์กรที่ไม่นำข้อมูลไปฝึกโมเดล และหน่วยอนุมัติแล้ว
ข้อมูลส่วนบุคคลของกำลังพลประวัติ การลา และผลการฝึกเฉพาะระบบที่หน่วยอนุมัติ พร้อมมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยตาม PDPA มาตรา 4 วรรคท้าย
ข้อมูลข่าวสารลับ ชั้นลับ ลับมาก และลับที่สุดไม่ใช้กับเครื่องมือ AI ภายนอกถ้าจำเป็นต้องใช้ ต้องเป็นระบบภายในหน่วย (on-premise) ที่ผ่านขั้นตอนตามระเบียบของหน่วย
หลักการที่ TRAINIAC ใช้สอน · ปรับตามระเบียบและคำสั่งของแต่ละหน่วย

ถ้าหน่วยต้องการโมเดลที่ติดตั้งบนเครื่องของตัวเอง ดูตัวเลือกโมเดลภาษาไทยที่LLM ภาษาไทยสำหรับองค์กร ส่วนความเสี่ยงที่พนักงานแอบใช้เครื่องมือภายนอกเอง ดูที่ Shadow AI ในองค์กร

ข้อกฎหมายและระเบียบที่ต้องรู้

กฎหมายหรือระเบียบสาระที่เกี่ยวกับการใช้ AIที่มา
ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544ชั้นความลับมีสามชั้น ลับที่สุดคือข้อมูลที่ถ้าเปิดเผยจะเสียหายต่อประโยชน์แห่งรัฐอย่างร้ายแรงที่สุด ลับมากคืออย่างร้ายแรง และลับคือเสียหายต่อประโยชน์แห่งรัฐ หัวหน้าหน่วยงานรับผิดชอบการกำหนดชั้นความลับข้อ 12–16
ระเบียบเดียวกันองค์การรักษาความปลอดภัยฝ่ายพลเรือนคือสำนักข่าวกรองแห่งชาติ ฝ่ายทหารคือศูนย์รักษาความปลอดภัย กองบัญชาการทหารสูงสุด (ชื่อตามระเบียบ)ข้อ 11
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562ไม่ใช้บังคับแก่การดำเนินการของหน่วยงานรัฐที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคงของรัฐ รวมถึงความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ แต่หน่วยเหล่านี้ยังต้องรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรฐานมาตรา 4(2) และวรรคท้าย
แม่แบบนโยบายการใช้ Generative AI ที่ยอมรับได้ ของ สกมช.ใช้เป็นแนวทางจัดอบรมให้ความรู้ ให้ผู้ใช้รู้โทษของการไม่ทำตามนโยบาย และมีตัวอย่างสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ มีไฟล์ Word ให้หน่วยนำไปปรับเป็นนโยบายของตัวเองเผยแพร่ 14 มี.ค. 2025
ตรวจจากตัวระเบียบ (เผยแพร่โดยกระทรวงการต่างประเทศ) ตัวพระราชบัญญัติ (เผยแพร่โดย สคส.) และเว็บ สกมช. เมื่อ 6 พ.ย. 2026

ระเบียบรักษาความลับออกตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 จึงใช้กับทุกหน่วยงานของรัฐ ไม่ใช่เฉพาะกองทัพ แนวทางความปลอดภัยของ AI จาก สกมช. ฉบับเต็มสรุปไว้ที่แนวปฏิบัติ AI ของ สกมช.

งานที่เราสอนแล้ว

วันที่หน่วยหลักสูตรผู้เรียน
17 มิ.ย. 2025กองทัพอากาศอบรม AI สำหรับ RTAF Intelligence 1 วันหน่วย RTAF Intelligence ผู้เรียน 14 คนตอบแบบประเมินหลังคลาส
18 มิ.ย. 2025กองทัพอากาศAI for Fighter Pilotsนักบินรบ
10 ก.พ. 2026กองทัพอากาศAI for Air Force ขั้นสูง: LLM, AI Agents, multi-agent และความปลอดภัยของข้อมูลนักบินรบ รุ่นที่ 3
4 ก.ย. 2026กองทัพเรือAI for Naval Commandersนายทหารระดับผู้บังคับการเรือ ณ กองเรือยุทธการ ฐานทัพเรือสัตหีบ
จากบันทึกงานที่มีวันที่ของ TRAINIAC

ความเห็นของผู้เรียนหน่วย RTAF Intelligence จากแบบประเมินหลังคลาสของ TRAINIAC (14 คำตอบ) คัดมาคำต่อคำ

"เปิดโลกการใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยในการปฏิบัติงาน"

"พูดได้ฉะฉานและน่าฟัง"

"มีความมั่นใจและสอนเป็นกันเอง"

กองทัพอากาศต่อยอดจากหลักสูตรพื้นฐานในปี 2025 ไปสู่หลักสูตรขั้นสูงเรื่อง agent และความปลอดภัยของข้อมูลจนถึงรุ่นที่ 3 ดูงานทั้งหมดได้ที่บันทึกงานอบรม

รูปแบบการอบรมที่ใช้ได้

  • ปูพื้นฐานสำหรับกำลังพล 1 วัน ใช้ AI กับงานเอกสารและงานประจำหน่วย และสอนการจำแนกข้อมูลตั้งแต่โมดูลแรก
  • ผู้บังคับบัญชาและฝ่ายอำนวยการ เน้นการตัดสินใจว่าจะให้หน่วยใช้ AI กับงานอะไร และกติกาข้อมูลที่ต้องกำหนด ดูโปรแกรม AI สำหรับผู้บริหาร
  • ขั้นสูงสำหรับกลุ่มที่ต้องออกแบบระบบ เรื่อง LLM, AI agent, ระบบหลาย agent และความปลอดภัยของข้อมูล ดูหลักสูตร AI Agents & Automation
  • หน่วยที่ไม่มีอินเทอร์เน็ตภายนอก สอนได้ในส่วนหลักการ การออกแบบ workflow และแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย ส่วนการฝึกใช้เครื่องมือจริงจัดในสภาพแวดล้อมที่หน่วยกำหนด และใช้ข้อมูลตัวอย่างที่ไม่ได้จัดชั้น

เช็กลิสต์ก่อนจัดอบรม

  • ได้รับอนุมัติตามสายการบังคับบัญชา และกำหนดผู้รับผิดชอบเรื่องข้อมูลของหลักสูตร
  • ตกลงว่าในห้องเรียนใช้เครื่องมืออะไร บัญชีของใคร และบัญชีนั้นนำข้อมูลไปฝึกโมเดลหรือไม่
  • ตัวอย่างงานในแบบฝึกหัดใช้ข้อมูลที่เปิดเผยได้หรือข้อมูลสมมติเท่านั้น
  • ห้ามนำเอกสารจริงที่จัดชั้นความลับ หรือภาพถ่ายหน้าจอของเอกสารเหล่านั้น เข้าเครื่องมือ AI ระหว่างฝึก
  • มีนโยบายการใช้ AI ของหน่วย หรือเริ่มจากแม่แบบของ สกมช. แล้วปรับให้เข้ากับหน่วย
  • ดำเนินการจัดจ้างตามระเบียบพัสดุ ดูขั้นตอนที่หน่วยงานรัฐจัดอบรม AI

แหล่งอ้างอิง

อ่านต่อ

ดูหน้าอบรม AI สำหรับกองทัพและหน่วยงานความมั่นคง สำหรับหลักสูตรและรูปแบบการจัด หรือการอบรมในองค์กรสำหรับขั้นตอนการจัดอบรมในหน่วย

คำถามที่พบบ่อย

หน่วยงานความมั่นคงใช้ Claude, Copilot, ChatGPT หรือ Gemini กับเอกสารราชการได้ไหม?
ใช้ได้กับข้อมูลที่เปิดเผยได้และข้อมูลภายในที่ไม่ได้จัดชั้นความลับ ตามนโยบายและเครื่องมือที่หน่วยอนุมัติ หลักที่ TRAINIAC สอนคือข้อมูลข่าวสารลับทุกชั้นตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ไม่เข้าเครื่องมือ AI ที่ประมวลผลนอกหน่วย ถ้าจำเป็นต้องใช้ ต้องเป็นระบบภายในหน่วยที่ผ่านขั้นตอนตามระเบียบที่มา: ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 · กระทรวงการต่างประเทศ
ชั้นความลับของทางราชการมีกี่ชั้น?
ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ข้อ 12 แบ่งไว้สามชั้น คือ ลับที่สุด ซึ่งถ้าเปิดเผยจะเสียหายต่อประโยชน์แห่งรัฐอย่างร้ายแรงที่สุด ลับมาก ซึ่งเสียหายอย่างร้ายแรง และลับ ซึ่งเสียหายต่อประโยชน์แห่งรัฐ หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้รับผิดชอบการกำหนดชั้นความลับตามข้อ 16ที่มา: ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 · กระทรวงการต่างประเทศ
PDPA ใช้บังคับกับหน่วยงานความมั่นคงไหม?
พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4(2) ไม่ใช้บังคับแก่การดำเนินการของหน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคงของรัฐ รวมถึงความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ แต่วรรคท้ายของมาตราเดียวกันยังกำหนดให้หน่วยเหล่านี้ต้องรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปตามมาตรฐานที่มา: พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 · สคส.
มีแม่แบบนโยบายการใช้ Generative AI สำหรับหน่วยงานรัฐไหม?
สกมช. เผยแพร่ Template นโยบายการใช้เทคโนโลยี Generative AI ที่ยอมรับได้ (Acceptable Use Policy) เมื่อ 14 มี.ค. 2025 ทั้งไฟล์ PDF และ Word ใช้เป็นแนวทางจัดอบรมให้ความรู้ ให้ผู้ใช้รู้โทษของการไม่ทำตามนโยบาย และมีตัวอย่างสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ หน่วยนำไปปรับเป็นนโยบายของตัวเองได้ที่มา: Template นโยบายการใช้เทคโนโลยี Generative AI ที่ยอมรับได้ · สกมช.
อบรม AI ในหน่วยที่ไม่มีอินเทอร์เน็ตภายนอกได้ไหม?
ได้ในส่วนหลักการ การออกแบบ workflow และแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย ส่วนการฝึกใช้เครื่องมือจริงจัดในสภาพแวดล้อมที่หน่วยกำหนด และใช้ข้อมูลตัวอย่างที่ไม่ได้จัดชั้นความลับที่มา: อบรม AI สำหรับกองทัพและหน่วยงานความมั่นคง · TRAINIAC
TRAINIAC เคยสอน AI ให้หน่วยงานความมั่นคงไหน?
จากบันทึกงานที่มีวันที่ เราสอนกองทัพอากาศ 3 งาน คือ หน่วย RTAF Intelligence (17 มิ.ย. 2025) AI for Fighter Pilots (18 มิ.ย. 2025) และ AI for Air Force ขั้นสูงเรื่อง LLM, AI Agents และความปลอดภัยของข้อมูล รุ่นที่ 3 (10 ก.พ. 2026) และสอนกองทัพเรือในหลักสูตร AI for Naval Commanders ที่ฐานทัพเรือสัตหีบ (4 ก.ย. 2026)ที่มา: บันทึกงานอบรมที่มีวันที่ · TRAINIAC
หน่วยงานความมั่นคงภาครัฐอบรมองค์กร

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความทั้งหมดในหัวข้อ ทักษะใช้งานจริง →